tomaten (elisa koek)CURAÇAO – Marva Veijler en haar man hebben onenigheid in de supermarkt. Marva wil kousenband eten terwijl haar man eens iets anders wil. “Kousenband en jambo zijn nog te betalen, de rest van de groentenprijzen rijzen de pan uit”, stelt Marva. Haar man knikt begrijpend, maar blijft bij zijn punt. “De kousenband is bruin en heeft amper smaak”, zegt hij geërgerd.

Groenten en fruit blijft prijzig op Curaçao en heel gek is dit niet. Mensen en bedrijven die zelf verbouwen lopen al snel tegen een waterprobleem op. “Wil je iets laten groeien, moet je investeren”, zegt Jan Francke die meer dan tien jaar geleden begon met verbouwen op plantage Daniel. Berber van Beek, permaculturist, vult hem aan: “Zonder water ben je nergens.”

Luister hier naar een reportage van Elisa Koek voor Caribisch Netwerk.

Gratis water
Voor thuistelers is er op Curaçao gratis water beschikbaar. Via de afdeling Maneho Agrario i Peska (voorheen Landbouw, Veeteelt en Visserij) van het ministerie van Gezondheid, Natuur en Milieu kunnen zij dit aanvragen. Een goed plan, vond Provacia Mercelina en ze vroeg het ‘gratis water’ een paar maanden geleden aan. “Tot nu toe heb ik niks gezien of gehoord. Ik betaal het water nu zelf, maar dat houd ik niet lang vol. Normaal betaalde ik maandelijks 25 gulden en nu 150.” Mercelina blijkt niet de enige te zijn. Sommige tuinierders wachten al anderhalf jaar op het water.

Pilot
Beleidsmedewerker Stanley Martina beaamt het probleem. Hij zegt dat de wachtlijst lang is, omdat ze maar één truck hadden en deze kapot is. “Inmiddels hebben we wel hulp gekregen: PdVSA heeft een truck beschikbaar gesteld en een privé persoon ook.” Martina legt uit dat het project nu nog een pilot is. “We zijn bezig met twee extra trucks voor de levering van water en het project krijgt steeds meer vorm.” Voorlopig is er echter geen oplossing voor thuistelers.

Investeringen
Voor Francke is de gratis levering sowieso geen optie: hij heeft veel meer water nodig en heeft daarom een systeem aangelegd. Om zijn planten te beschermen tegen de zon, heeft hij schaduwgaas eromheen gezet. Dit beschermt ook tegen dieren die zijn tuin willen leegeten. “Helemaal kan je je planten nooit beschermen en dit is voor kleine boeren een groot probleem. Als dieren bij mij 10 procent wegknagen, houd ik genoeg over. Als ze dezelfde hoeveelheid bij kleine verbouwers wegeten, blijven er drie sprietjes over.” Op de vraag of zelf verbouwen alle investeringen waard is, reageert Francke duidelijk. “Als je je goed inleest en investeert in water, systemen, compost en bescherming, kan je er wat aan over houden. Rijk word je er niet mee.”

Water besparen
Van Beek gebruikt onder andere technieken uit de permacultuur om water te besparen. Via containers die onderling en met het dak verbonden zijn, vangt ze bijvoorbeeld water op en door de grond te bedekken met bladeren, verdampt het water minder snel.

Water opvangen
Volgens Van Beek is de gratis levering van water een goede stap van de overheid, maar niet de meest efficiënte. “Er valt jaarlijks meer dan 550 millimeter water en dit moeten we opvangen. De aanschaf van een container is helaas best een uitgave voor veel mensen. De overheid zou deze moeten subsidiëren zodat iedereen water kan opvangen. Met water is Curaçao een paradijs.”

Foto: Elisa Koek

5 reacties op “Succesvol zelf verbouwen betekent investeren”

  1. Zelf geef ik “rob” gelijk. Ook geef ik Henry gelijk, daar wij van het afhankelijk zijn van derden idee af moeten. Voor mij is het in de landbouw werken geen slavenarbeid anders zou het dat ook moeten zijn, voor zij, die hedendaags voor ons dagelijkse voedsel zorgen. Het zelf bedruipend zijn is niet beledigend doch trots bevorderend. Ben het totaal eens met Hans van den Broek. Had naast mijn kantoorbaan, indertijd tot 2001, zijnde jaar verkoop van mijn bezittingen altijd landbouw als hobby beoefend, koste wat het koste, in opvolging van mijn vader. Zelf bedruipend was het zeker, echter het water hè.

  2. Het is aardig dat de overheid gratis water ter beschikking stelt, maar het is niet echt de oplossing voor het probleem van de dure groente.
    Op Curaçao ontbreekt de volkstuincultuur die in bijvoorbeeld Europa wijdverspreid is. Daardoor ontbreekt het aan kennis en belangstelling terwijl het zo bevredigend kan zijn om je eigen groenten en fruit te kweken. Daarnaast is het klimaat problematisch. Enerzijds veel zon en het hele jaar door hoge temperaturen, anderzijds droogte, slechte grond en soms te zonnig voor veel gewassen. Tenslotte is het moeilijk en duur om aan de nodige materialen te komen, alles moet van buiten komen.

    Voor al deze problemen zijn oplossingen. Men moet bij de jeugd beginnen. Op school kan de kinderen geleerd worden hoe je groenten en bloemen kweekt in schooltuintjes. Meer dan een vierkante meter per leerling hoeft dan niet te zijn. -> http://www.onzevierkantemetertuin.nl/het_basisidee.php
    Kinderen vinden het leuk en zullen met trots hun eigen kweekproducten mee naar huis brengen. Zo ontwikkelen ze kweekvaardigheden en bij velen blijvende interesse.

    De grond is slecht, water is schaars en duur en ook de nodige materialen zijn niet altijd beschikbaar. In Lowtech Magazine vond ik een artikel dat geïnteresseerden inspiratie kan geven om op een goedkope en waterbesparende manier goede resultaten te bereiken. Gebruik wordt gemaakt van plastic frisdrankflessen die normaal gesproken als afval worden beschouwd en het milieu vervuilen. Een Belgische professor heeft een systeem bedacht om ze tot efficiënte plantcontainers om te vormen die zeer geschikt zijn voor gebruik in droge klimaten:
    http://www.lowtechmagazine.be/2010/03/groenten-en-fruit-in-verticale-moestuin.html
    https://containergardening.wordpress.com/2007/08/14/gardening-ideas/

    Kouseband zal hier niet goed in gekweekt kunnen worden maar groenten zoals stamslaboontjes, Chinese kool, kailan, paprika, aubergine, pepers, enzovoorts kunnen allemaal. Het vraagt weinig ruimte, dus een kleine tuin hoeft geen probleem te zijn.

    Potgrond zal ook niet zo gemakkelijk en goedkoop te vinden zijn, daar moet ook wat op bedacht worden. Wat planten nodig hebben is iets waar ze in kunnen wortelen, en wat water kan vasthouden. Zand, fijn grind, gemengd met wat klei en humus is goed bruikbaar. Humus kan verkregen worden door organische stoffen, zoals keukenafval, bladeren, onkruid, enzovoorts te composteren samen met wat kippen- en/of ezelmest.

    Er is veel mogelijk, ook op Curaçao, maar men moet het willen en er wat moeite voor willen doen. Misschien zijn er ouderen met ervaring en vrije tijd die kinderen op scholen willen helpen op weg naar wat meer zelfvoorzieningscapaciteit. Goed voor de hele samenleving!

  3. Beste Rob, heb je nog nooit gehoord dat de zich Curaçaoënaars noemenden never nooit niet terug gaan naar het werk van hun voorouders, het “katibu zijn” is verleden tijd. Er zijn uren lange eilandsraad vergaderingen aan gewijd, als je je niet interesseert in onze geschiedenis, tja dan houdt het dus op hè.

  4. Gratis water van de overheid is niet gratis. Dit wordt van belastinggeld betaald. Omdat het ‘gratis’ is zal het niet efficient worden gebruikt. Bovendien is de levering niet betrouwbaar en kun je geen eisen stellen omdat je de rekening niet direct betaald.
    We moeten af van afhankelijkheid van de overheid. In dit geval kun je ook water kopen via bedrijven. Als vraag naar komt zal het aanbod kunnen toenemen en de prijs dalen.

  5. Als israel instaat is om een woestijn groen te maken moet het wel lukken op curacao maar je moet wel de kennis in huis hebben !