Chano Margaretha (1)CURAÇAO – Het is vandaag precies 56 jaar geleden dat Papiaments spreken officieel werd toegestaan in het Parlement. Modesto ‘Chano’ Margaretha nam op deze dag in 1958 het voortouw en besloot voor het eerst Papiaments te spreken in plaats van Nederlands tijdens de vergadering van de Ministerraad.

Gezaghebber Michael Gosira was het er niet mee eens. Toch bleef raadslid Margaretha Papiaments spreken tijdens de vergaderingen. Volgens Margaretha was het noodzakelijk om zich uit te drukken in zijn moedertaal, zodat de mensen die op hem hadden gestemd hem konden verstaan. “Het is de taal van het volk, stelde hij”. In 2012 werd 8 februari officieel uitgeroepen tot ‘Dia di Papiamentu’, oftewel ‘Dag van het Papiaments’.

Voorbeeldfiguur
Premier Ivar Asjes benadrukt in een persbericht het belang van deze dag voor Curaçao en het Papiaments in het bijzonder. “ Margaretha is een voorbeeldfiguur die we moeten blijven eren. Door zijn heroïsche daad heeft hij een grote bijdrage geleverd aan het behoud van de taal.”

29 reacties op “‘Dia di Papiamentu’”

  1. @ GB,

    Of het Papiaments wel of niet volwassen is zal ik geen uitspraak doen. Wat mij wel opvalt is dat velen op het eiland het Papiaments weer op een andere manier spreken, er is simpelweg geen eenheid.
    Natuurlijk kun je dan aangeven dat er in Nederland ook dialecten zijn, maar wanneer iedere inwoner van dit eiland zo ongeveer zijn eigen invulling aan de taal geeft dan is er iets goed fout.

    Belangrijker is echter nog het feit dat je met het Papiaments eigenlijk nergens komt. Iemand die alleen Papiaments spreekt heeft weinig kans op een carriere met vooruitzichten. Onze economie is afhankelijk van contacten met andere landen (toerisme, import, financiele sector etc) en dan heb je te maken met handelspartners die geen Papiaments spreken.
    In deze tijden MAG je verwachten dat je handelspartner zich behoorlijk verstaanbaar kan maken en een internationale taal. En nee, ik reken het Nederlands niet tot een internationale taal.
    Engels, Spaans of Chinees zijn de talen waar de toekomst ligt, dat is de taal die onze bezoekers en handelspartners spreken.

    Het kan aan mij liggen, maar het is een regelrechte blamage wanneer toeristen naar een restaurant of bar gaan en het personeel kan niet met hen communiceren omdat ze alleen maar Papiaments kunnen spreken.
    Leuk dat je het thuis spreekt, maar je hoort vloeiend te zijn in minimaal 1 of 2 van de wereldtalen. Doe je dat niet dan zet je jezelf al meteen op achterstand.

    Het idee dat de toerist zich maar aan moet passen klinkt leuk, maar slaat nergens op. De toerist hoeft niets, de toerist bepaalt zelf wel waar hij of zij het geld uitgeeft en wanneer er niet met het personeel gecommuniceerd kan worden dan gaan ze wel naar een andere tent. Oftewel, men loopt omzet mis.

    Ergo, Papiaments is leuk, hou het er in, maar begin al heel vroeg op school met Engels en Spaans. Vergeet dat Nederlands nu maar gewoon, is ook niet interessant. Tenzij je misschien in Nederland wilt gaan studeren.

  2. Wanneer is een taal volwaardig? Ik heb zo’n vermoeden dat zelf de native Papiamentu speakers die flauwekul geloven dat papiamentu niet volwaardig zou zijn. De criteria om als een volwaardige taal te worden beschouwd zijn arbitrair en subjectief. Dus een hoogmoedig persoon die op zijn hoge paard zit genaamd “Arrogantie”, zal elke andere taal die niet zoals zijn moedertaal is, als onvolwaardig beschouwen. Ik heb de volgende (non) argumenten gehoord.
    1. Papiamentu heeft geen grammatica; Pardon? Een grammatica met weinig vervoegingen betekent NIET dat er geen grammatica is. Elke taal heeft een grammatica. Dat jij die grammatica niet kan vatten betekent niet dat die grammatica er niet is.
    Het is namelijk in Mensen ingebouwd om grammatica aan een taal te geven. De kinderen die in een nieuwe taal geboren zijn, geven een taal zijn grammatica en logica. Zoek dat maar op.
    2. De spelling deugt niet. Er zijn woorden in het Engels waarvan als je die per letter zou spellen (in het Engels!) je niet bij de klank komt die je normaal uitspreekt voor het woord. Dat komt omdat in de middeleeuwen de klanken van het Engels radicaal zijn veranderd. De spelling hebben ze gewoon gelaten zoals het is. Papiamentu heeft voor de fonetische en logische spelling gekozen.
    3. Papiamentu heeft weinig woorden. Dat is logisch want het is een jonge taal. Het Nederlands is veel ouder en heeft veel leenwoorden van andere talen, waaronder het Frans (horloge/ uurwerk, abattoir/ slachthuis, stagiaire/ leerling enz) en o.a het Latijn (kasteel, varken, enz)
    4. Het wordt door weing mensen gesproken. Dat is relatief. Het aantal mensen dat Nederlands spreekt valt in het niet bij het aantal mensen dat Chinees spreekt. Moeten we daarom massaal op het Chinees overstappen?

  3. @Alonso de Ojeda, Dankje voor de geschiedenis les, maar weet niet waar jij je info vandaag haalt, (ze kregen bescherming van de Spaanse kroon tegen Engelse, Franse en Hollandse piraten die de Indianen slaven wilde maken om zo hun terreinen te kunnen inpikken) in die tijd dat bepaalde naties in oorlog met elkaar verkeerden, werden er zogenaamde kaperbrieven uitgeschreven dat was een brief die door de overheid of koning werd geschreven, waarmee een schip dat die brieven aan boord had het recht werd gegeven om schepen van vijandelijke mogendheden aan te vallen en leeg te roven. De kapitein die een dergelijke brief had verworven (en ook wel zijn schip) werd een kaper genoemd. dus voor die tijd een legitieme handelswijze, dit werd door de Spanjaarden, Nederlanders, Engelsen, Portugezen en Fransen gedaan.

    En misschien nog een interessant boek om te lezen zal zijn: “Conquistadores en Indianen”
    zal je verheerlijking van Spanjaarden misschien een ander beeld geven, neem aan dat je wel weet wat Conquistadores betekend ? ” Conquistadors /kɒŋˌkɪstəˈdɔrz/ (from Portuguese or Spanish conquistadores “conquerors”; Spanish pronunciation: [koŋkistaˈðoɾes] Portuguese pronunciation: [kõkistaˈdoɾis]) were soldiers, explorers, and adventurers at the service of the Portuguese Empire and the Spanish Empire.[1][2] They sailed beyond Europe, conquering territory and opening trade routes. They colonized much of the world for Portugal and Spain in the 15th, 16th, and 17th centuries.
    En dat ging niet op de zachte manier,De Spanjaarden zijn goed voor ongeveer 15 miljoen indianen die ze hebben gedood.

    Dus Alonso de Ojeda, eerst even je boekjes lezen en dan lopen blèren lijkt me zo.

  4. Mijn koning, de Koning van het Koninkrijk der Nederlanden spreekt Nederlands……….

  5. Volgens mij is het in je eigen belang als je hier op het het eiland komt wonen je de Taal leert van het land. Zeker als je hier wat wilt ondernemen en verder wilt komen.

    Maar denk ook dat het belangrijk is voor het land Curacao, dat de kinderen op school Nederlands en Engels leren om later verder te kunnen studeren en een goede toekomst kunnen opbouwen voor zichzelf en het land Curacao.

    En wat respect betreft, dan geef je en dan krijg je het ook terug.
    In welke taal dan ook.

  6. @Alonso de Ojeda, Dank je voor de geschiedenis les maar vertel het dan wel goed.. De Spanjaarden hebben vrijwel de gehele Indiaanse bevolking van Mexico tot aan Chili uitgemoord.. Ook de Indianen op Curacao die naar de mijnen werden gestuurd en vrijwel niemand meer overbleef.. Spanje heeft ook de bomen van Bonaire en Curacao omgehakt met als resultaat dat er nu alleen cactussen groeien.
    Nederland haat Curacao niet.. lijkt juist andersom te zijn.. De andere eilanden haten Curacao wel omdat ze zo arrogant doen..

  7. Papiamentu is de originele Spaanse taal die men sprak toen Alonso de Ojeda Curacao ontdekte. Zelf de naam Curacao is oude Spaans. Al onze scheldwoorden zijn in het Spaans. De Spanjaarden lieten Indianen tot het Katholicisme bekeren door hen Gods Woord te preken en hen te laten dopen. Ze werden automatisch Spaanse onderdanenen: en ze kregen bescherming van de Spaanse kroon tegen Engelse, Franse en Hollandse piraten die de Indianen slaven wilde maken om zo hun terreinen te kunnen inpikken. De Spaanse invloed is nog steeds groot op Curacao, want we spreken Papiamentu, zeer oude Spaans, maar we spreken geen Nederlands zoals de Surinamers, net zoals de meeste mensen op Aruba Nederlands thuis spreken en Papiamento is hun tweede taal, wat ze met een buitenlandse accent spreken. De Hollandse invloed op deze landen is zeer groot. Nederland houdt van deze landen, terwijl Nederland Curacao juist haat. Misschien is het vanwege de Spaanse invloed. Nederland werd van Spanje door de geuzen en piraten ingepikt

  8. Geachte A. Geurts,

    Wat zijn volgens jouw de criteria om een volwaardige taal te worden bestempeld?

  9. papiamentu is geen internationale taal.. in Afrika spreken ze ook stamtalen en daarnaast frans of Engels..
    en kabuya als je geen Nederlands in Nederland wil spreken doe je dat niet.. maar je zal een lastig leven hebben!

  10. @ Kabuya, Zoals je schrijft: als je geholpen moet worden.. Ja, logisch dan mag je verwachten dat de hulpvrager de taal van het land spreekt. Maar de Duitsers vragen het niet om “respect” te krigen. Heb in Japan en China andere ervaringen.

  11. Wellicht zijn de volgende landen een voorbeeld voor Curacao:
    Kenya, Tanzania: Swahili als spreektaal, Engels als officiële taal.
    India: Hindi en vele andere talen als spreektaal, Engels als officële taal.
    Suriname: Sranan als spreektaal, op straat en thuis, Nederlands als officële taal.
    West Afrika: naast vele lokale talen als spreektaal zijn het Frans en Engels de officiële talen.

    De spreektalen leren kinderen vanzelf, en op school tijdens de lessen een wereldtaal gebruiken. Op het schoolplein en in de gangen je eigen spreektaal. Zo hou je de eigen cultuur in stand én wordt je wereld groter dan je eigen land.

    Naast de minitaal Nederlands spreek ik ook Engels en Spaans.

  12. Discussies gaan weer helemaal nergens over!

    Iedereen gewoon lekker in zijn normen en waarden laten. Waarom jouw wil aan iemand anders opdragen. Ieder zo’n zijn eigen cultuur, met alle mooie en minder mooie punten. Iedere dag weten we met z’n allen wel weer iets te verzinnen om te klagen. Nu gaat het weer over taal (danwel dialect), morgen weer over politiek, veiligheid etc. Niet zo met het vingertje wijzen naar elkaar, kijk liever naar jezelf, wees niet zo kortzichtig.

    Bon siman i un feliz dia di Papiamentu!

  13. @Berdad, Papiamentu ta un lenga ku hopi tempu a wordu usa majoria biaha komo medio pa komunika verbalmente. Por eskrito esaki a keda ristringui pa algun korantnan i bukinan, ta mas ku klaro ku pa desaroya esaki ta dor di keda usele, entre otro kuminsa introdusi esaki den p.e. dokumentonan ofishal, na skolnan pero muchu mas ekstensivo. Esaki no ta nifika ku den sistema di edukashon, otro lenganan ta keda esklui. Pa kuminsa Ingles komo e lenga internashonal, Spaño mirando e regio den kua e isla ta situa. I otronan, esaki ta enrekisi kada alumno i krea profeshonalnan ku por hanja nan kaminda den e mundu aktual. Papiamentu ta e lenga materna di e suidadaonan di Kòrsou i sigun UNESCO un mucha tin derechi di wordu instrui den su lenga materna, mirando ku a keda komproba ku ta mas fasil pa kapta materianan, kual ta ensera tambe otro lenganan . Hint: ‘Languages and the Realization of the Right to Education’. No lubida ku Papiamentu a wordu rekonose komo lenga ofishal na 2007 pues pa hopi dekadanan no dune e importansha i muchu menos a inverti den dje komo tal, pero nunka no ta lat pa kuminsa. SI kada ken duna un man nos ta jega!!!

  14. Geachte , Philippe Maaskant,

    Angela Mergel van Duitsland had zelf gezegd in een interview op Televisie .
    Dat mensen zijn wel welkom in Duitsland te komen wonen en werken .
    Maar als je kan geen Duits praten ,dan worden je niet geholpen .
    En in China en Japan als je Engels spreekt ,dan vragen de Chinese en de Japanners je direct dat je een Amerikaans bent .
    Want Chinese en Japanners hadden hekel aan Amerikanen door het verleden ( oorlogstijd )

  15. Papiamento ta pa papia so, manera e nomber ta bisa. No ta kos pa skirbi, esey ta imposibel pa satisfase tur hende.

  16. @Charmi, beste Charmi en wat is dan officieel Papiaments, iedereen doet maar wat, bijna niemand is de taal bemachtigd. Ik hou mn hart vast als straks mn kind hier naar school moet, zelfs de leraren weten niet hoe hun eigen taal in elkaar zit. Btw ik ben inderdaad een Nederlander, maar wel 1 die vloeiend Papiaments spreek, schrijven is een tweede, want wat is nu de echte spelwijze……. Want ook als ik jouw schrijfstijl lees, kan ik diverse andere spellingen aanbrengen, ben je daar niet bezorgd over? De toekomst van het Papiamentu?

  17. @ Kabuya, Het vragen om “repect” is vaak een teken van weinig zelfvertrouwen. Als je in landen als Duitsland, China, Japan, woont en werkt en alleen engels spreekt zal niemand dat zien als gebrek aan respect. Dat hebben ze niet nodig. In Japan maak je het mee dat mensen er spontaan een eer in stellen om je te helpen als je er woont en hun taal niet snapt en daardoor even “vast zit”. Ze doen er alles aan om je een goede indruk van Japan te geven. Japanners hebben voldoende zelfvertrouwen.

    Denk dat het komt omdat we hier ons teveel “underdog” blijven voelen.
    Nergens voor nodig lijkt me (Zie Aruba, die er ook weinig last van heeft), maar we vinden het kennelijk plezierig om zo in het leven te staan. Peppie, MFK, MAN, etc spelen er handig op in.

  18. Geachte ,A. Geurts,
    Het verschil is niet het aantal mensen die de Taal spreek .
    Het verschil is dat vanaf dat je arriveert op een Land moesten je direct respect aantonen voor de Cultuur .
    En respect aantonen voor de Cultuur is ,dat je bent verplicht om hun Taal te beheersen

  19. Als er iemand op Curaçao een straatnaam verdient, dan is het Modesto ‘Chano’ Margaretha wel. En dan liefst een centraal gelegen, drukbezochte straat of plein waar veel toeristen komen. En op een toelichting onder zijn naam de verdienste van deze man. Het liefst in meerdere talen.Deze man heeft de Papiaments sprekende Antilliaan besef van eigenwaarde bijgebracht. Ik vergelijk hem met Rosa Parks. De vrouw die in de tijd van de segregatie in de V.S., in de autobus, weigerde om haar zitplaats af te staan aan een blanke. Modesto ‘Chano’ Margaretha verdient het vele malen meer om met een straatnaam geëerd te worden dan Wiels. Wiels beschadigde individuen en maakte reputaties kapot. Niet bepaalt een reputatie om trots op te zijn!
    In de guia di kaya Kòrsou di tres edishon, desèber 2000 kom ik de naam van ‘Chano’ Margaretha niet tegen

  20. Charmi, is dit weer zo’n situatie van “smoel so” ? Neen, doe er dan wat aan, het is helemaal aan jullie. Want met het papiamenteren van wat straatnamen schiet het niet erg op en je zult wel begrijpen dat ik dit schrijf met een glimlach op mijn gezicht.

  21. Wat heb je aan Nederlands of Duits en Frans, niks aan. Je kan alleen in eigen land de taal voeren,maar Engels is internationaal en het blijft zo.

  22. Bonaire moet ook andere talen kunnen spreken.

  23. De Friezen hebben ook hun eigen taal en vlag. Die willen ook scheiden van de rest van Nederland. Haha!

  24. Vermoeiend! Vanaf dag 1 ALLES in het engels op de scholen en een goede toekomst WERELDWIJD is voor je weggelegd!!! Of niet soms?

  25. Kabuya, het verschil is (1) dat Nederlands door 18 miljoen mensen gesproken wordt en Papiamentu door 180,000 en (2) dat Nederlands een volwaardige taal is en Papiamentu niet.

    Manager van New York Yankees = menedzjur di Niejok Jenkies. Je lacht je toch het apezuur om zo’n vertaling?

  26. Pabien riba e dia di e lenga Papiamentu na Kòrsou, e uniko ku falta ta kaba di introdusie komo lenga prinsipal den nos kortenan, dokumentonan ofishal etc . Te ainda ta Hulandes ta wordu aplika i pesei e impreshon ta keda ta e ultimo aki ta e lenga ofishal!

  27. Kabya,

    Ik ben het met je eens, maar alleen als iedereen ook Limburgs dialect leert als ze naar Limburg gaan en Fries’ dialect als ze naar Friesland gaan..

  28. Net als Antillianen zij verplicht in Nederland om Nederlandse Taal te beheersen .
    Want anders worden ze niet gehoord en geholpen .
    Moet ook zo in Curaçao gebeuren met de Nederlanders !!
    Prettige en respectvolle dag van ” Dia di Papiamentu ”

  29. Wat weten we verder van die periode?

    In de jaren 1955-1960 werden de eerste ervaringen met het Statuut opgedaan.
    We konden lokale zaken zelf regelen.

    En….In deze periode werd ook voor het eerst door de Koninkrijksregering een Algemene Maatregel van Rijksbestuur totstandgebracht. Het hield in dat het bestuurscollege van Curaçao van zijn bevoegdheden vervallen werd verklaard, “wegens grovelijke verwaarlozing van de huishouding van het Eilandgebied”.

    (We zijn al 60 jaar aan het oefenen?).