Whiteman werkbezoek landbouw Robert WalCURAÇAO – Minister Ben Whiteman van Gezondheid, Milieu en Natuur heeft op Bandabou boer Robert Wal bezocht. Daar heeft Wal de minister rondgeleid op zijn landbouwgrond. Wal verbouwt onder meer verschillende bananen en cacao. Voor hem als boer is beschikbaarheid van water het belangrijkst, zei hij.

Op dit moment maakt landbouwproductie 1 procent uit van het Curaçaos Bruto Nationaal Product. Daarmee blijft het ver achter bij andere eilanden in de regio.

Whiteman werkbezoek Robert Wal landbouw

21 reacties op “Whiteman bezoekt boer op Bandabou”

  1. Blij te zien dat er op de Antillen toch nog enigszins aan tuinbouw gedaan wordt. Ook goed van zo’n minister om aandacht aan dit onderwerp te schenken. Ik begrijp dat tuinbouw tot heden op Curacao niet erg succesvol is geweest.

    Bijgaand een filmpje over de sundropsfarm in australie, waar in het meest onherbergzame gebied denkbaar zeer succesvol tomaten worden gekweekt. Zo succesvol dat het proefproject met deze tuinbouwkas 40x vergroot is, dit jaar wordt het compex tot 20 ha uitgebreid. Wat er voor het project nodig is zijn: voldoende zon en zout zeewater in de nabijheid. Koeling in de kas wordt met een relatief simpele toepassing uitgevoerd met zout zeewater. Het vrijkomende zout wordt verkocht tbv veetelers (ik neem aan likstenen).

    De lucht die in de kas wordt binnengebracht wordt eerst door het zoute zeewater gereinigd, waardoor de inkomende lucht vrij van schimmels en zaden is.

    Wel zijn er inderdaad goede tuinbouwers nodig en is een heel schone werkwijze in de kas van belang. Ik deel Hans van den Broek zijn enthousiasme voor de ontwikkeling van tuinbouw, hoewel ik vanzelfsprekend benieuwd ben wat er misgegaan is bij de vorige kas op Curacao..?
    De gebruikte CSP speigels kunnen overigens ook voor energievoorziening gebruikt worden. Er zijn zelfs goede mogelijkheden om energie in zoutreservoirs op te slaan zodat men daarmee 24 uur per dag energie kan produceren, op de Antillen zou dat het gehele jaar rond kunnen.
    CSP werkt in de tropen beter dan Zonnepanelen, mede omdat de opbrengst aan energie van Zonnepanelen hard terugloopt bij hoge (lucht)temperaturen. In Nederland bijvoorbeeld heb je in de maanden april en oktober de hoogste (dag) opbrengst van zonnepanelen, omdat dan de omgevingstemperatuur relatief koel is. Dit terwijl de daglengte dan minder is dan midden in de zomer en de zoninstraling ook minder dan ‘s zomers.
    TNO is de ontzilting voor kassen nog verder aan het optimaliseren, zij zouden graag een proefkas op de Antillen opzetten!! De Wageningen Universiteit wil bijdragen aan een feasibility project.

  2. Zo ,een bezoek hoeft je niet met lege handen te gaan ,want het lijk net als horen en zien.
    Je moet presenteren met pen en papier om direct te kunnen formuleren wat de benodigde zijn.
    Om een Plan te kunnen realiseren om de problemen aan te pakken

  3. Yukor, for your information, ook op Aruba is ooit een hydro cultuur project opgezet en ook daar is het NIET goed gegaan.

  4. hydro cultuur is al eens geprobeerd, resultaat miljoenen guldens weg en de kassen zijn in beslag genomen. lees aardbeien van westpunt de kassen stonden bij de kura hollanda lodge.

  5. Beste Yukor, maakt mijn realiteit zoveel frustratie los ?

  6. En wat zei Asjes onlangs nog bij Unesco?
    Het landbouw stadium zijn we al,voorbij…

    “As an island in the Caribbean we have furthermore made quite a rapid transition from an agricultural; to an industrial; to a service and finally to an information economy.”

    We zijn van een landbouwland (..?) een industrieland geworden?
    Daarna snel een dienstverlenend land en nu al een “informatie-gericht” land. Poeh poeh..

    Waar hebben we Unesco dan nog voor nodig zou je zeggen.
    Waarom dan “terug” naar een fase die achter ons ligt?

    (Don’t shoot the messenger…) Het is de visie van Asjes kennelijk.

  7. @Hans van den Broek, fijn dat je jouw kennis over tropische tuinbouw met Curaçao wilt delen.
    We zullen je/jullie met open armen ontvangen, alle kleine beetjes helpen.
    Op Curaçao groeien geen appels maar dankzij de import zijn ze wel te koop. Zo is het ook met de mango’s in Ned. supermarkten.
    Er valt veel hieraan te verdienen. We hoeven niet allemaal in de olie te zitten…

  8. @Wimpiri, klagen en nog eens klagen in plaats met alternatieven te komen. Je bent echt een kleinzielige ongedierte, Wimpiri.
    Deze vliegende insecten vind men waar rot en verderf heerst. Ze zijn een soort van aasgieren.

    Mensen zoals jij doen er alles aan om de situatie zo te houden, je zult wel een financiële reden hiervoor hebben. Houd de bevolking dom en ongeschoold is lucratief voor zielige aasgieren als de Wimpiri.

  9. Beste Hans van den Broek, de Curaçaoënaars hadden er toen ook geen zin in, dus what’s new ?
    Maar al bij al vind ik het wel aardig en leerzaam om je “preek voor eigen parochie (?)” te lezen.

  10. Beste Papaya, ja als je mijn realisme probeert te verbergen achter jouw pessimisme krijg je van die stupide uitspraken zoals schoenmaker blijf bij je leest. Heb alleen aangegeven wat en hoe het gebeurde en ben niet van plan een andere leest te gaan gebruiken, en al die zongerijpte papaya’s van jou maken maken nog geen 1% van ons BNP uit. Over welke overheid heb je het eigenlijk, de mensen die onder ede hebben verklaard voor de bevolking te zullen werken of die bij zichzelf dachten, waar kan ik het meeste voor mezelf halen ?

  11. @cureye, Hydrocultuur is inderdaad de meest efficiënte manier van produceren. In de kassen doet men feitelijk niets anders. Het hoeft allemaal niet zo moeilijk te gaan, er moet gewoon wat in geïnvesteerd te worden. Nederland heeft een miljardenbudget voor ontwikkelingssamenwerking en als de voedselvoorziening voor Curaçao geen geschikt project is dan weet ik het niet meer.

    In een documentaire zag ik dat groenten op Bonaire erg duur zijn. Op Curaçao zal dat niet anders zijn terwijl groenten zo belangrijk zijn voor een gezond dieet. Regelmatig lees ik over te dikke mensen en verkeerde eetgewoonten. Mensen met een beperkt budget zijn geneigd de verkeerde voeding te kopen. Betaalbare groenten en fruit zijn heel belangrijk voor een gezonde bevolking.

    Eigen groenteproductie kan zeer profijtelijk zijn. Als honderdduizend mensen elke week voor vijf gulden aan Curaçaose groenten consumeren dan heb je het al over een omzet van een half miljoen per week. Dat is zesentwintig miljoen per jaar! Geld dat op Curaçao verdiend wordt, arbeidsplaatsen en welvaart oplevert, en niet naar het buitenland verdwijnt voor dure per vliegtuig aangevoerde zaken. Export van groente kan daarnaast zorgen voor deviezen om de noodzakelijke grondstoffen en materialen te kopen.

    Hoe pak je het aan? Naar mijn mening moet je enerzijds starten met een proefproject op Curaçao in samenwerking met de Wageningse Universiteit. Als je Nederlandse instanties betrekt in je project heb je meer kans op Nederlands ontwikkelingsgeld.

    De Universiteit van Curaçao heeft een faculteit Technische Wetenschappen, waarom niet een Werkgroep Moderne Land- en Tuinbouwtechnologie voor de Tropen daar aan toegevoegd? De andere vakrichtingen van de faculteit, bouwkunde, civiele techniek, informatica, elektrotechniek, bieden al de aanvullende kennis die nodig is om de bouw van een geautomatiseerd tuinbouwbedrijf uit te voeren

    Daarnaast moet je Curaçaoenaars opleiden tot professionele tuinders. In het Westland zijn tuinders de mannen die in de duurste huizen wonen en in de mooiste auto’s rijden. Het zijn geen ploeteraars zoals veel Curaçaoenaars misschien denken maar succesvolle ondernemers met miljoenenbedrijven.

    In Naaldwijk, vlakbij Den Haag is de Middelbare Tuinbouwschool. Interesseer een aantal Curaçaose jongeren voor een toekomst in de tuinbouw, stuur ze naar die school en laat ze daarna een jaar stage lopen in Nederland. Dat kost vijf jaar. Haal ze dan naar Curaçao en zet ze in het proefbedrijf dat nu commercieel geëxploiteerd kan worden.

    Geef ze de gelegenheid eigenaar te worden van een eigen bedrijf, dan zullen ze harder werken. Voor het eerste jaar kun je een idealistische gepensioneerde tuinder uit Nederland als mentor aanstellen, dat kost weinig, en daarna kunnen ze het zelfstandig redden.

    De kennis die nodig is om dit alles op te zetten is gewoon vrij beschikbaar, je hoeft het alleen maar te verzamelen. Het grootste bedrijf op het gebied van tuinbouwautomatisering is Priva in Naaldwijk. Ze hebben ook partners in bijvoorbeeld Guatemala, Equador, Brazilië, enz. Hier informatie over een opleidingsproject van Priva in Guatemala: http://www.priva.nl/nl/over-priva/inspiratie/2013/priva-geeft-impuls-aan-ontwikkeling-tuinbouw-centraal-amerika/

  12. @hans werkelijk informatieve post. Er zou inderdaad meer in de biotech geinvesteerd moeten worden om zo onze afhankelijkheid van import te minderen. Ook hydrophonics kan effectieviteit verhogen. De overheid zou een soort PPP moeten opzetten waarbij de overheid faciliteerd door belastingen en invoerrechten op de benodigde techniek laaghoudt en werkvergunniningen voor buitenlanse specialisten versneld. Verschillende supermarkten zouden de handen moeten inslaan om zo een werkende technologie voor ons eiland af te stemmen die door alle landbouwers zonder resrricties of licenties gebruikt kan worden. Utopia?

  13. @Ben van A. Kassenteelt in de tropen is zonder meer goed mogelijk. In Israël, in Spanje, in de Arabische landen en in Afrika staan ze ook. Overdag kan geschermd worden tegen te sterke instraling van de zon. Verder wordt gebruik gemaakt van schermen, van de koelende werking van de verdamping van water door de planten en van ventilatie om de temperatuur laag te houden. Koelsystemen zijn niet nodig! Het project bij Westpunt was gewoon niet goed opgezet.

    Citaat uit een artikel van de Universiteit van Wageningen:

    “Nieuwe Wageningse kas geeft in de tropen hoge opbrengsten

    Het is mogelijk om in tropisch laagland met relatief eenvoudige middelen kassen te bouwen waarin gewassen beschermd en onder nauwelijks hogere temperatuur dan buiten de kas kunnen groeien. Dat leidt tot gezondere gewassen, hogere opbrengsten plus betere en gezondere producten. Dit blijkt uit onderzoek waarop de heer Impron op 12 september 2011 hoopt te promoveren aan Wageningen University, onderdeel van Wageningen UR.

    De nieuwe kas die door onderzoekers van Wageningen UR voor tropische omstandigheden is ontwikkeld, kan van lokale materialen worden gebouwd.

    In de tropen worden gewassen in de buitenteelt vaak volledig vernietigd worden door heftige regenval en vele ziektes en plagen. Onder die omstandigheden leveren voedselgewassen nauwelijks iets oogstbaars op of bevatten de producten te veel residuen van gewasbeschermingsmiddelen. En dat terwijl er in de tropen ruim voldoende zonlicht is en vaak ook ruim voldoende water voorhanden is.

    Impron, zelf afkomstig uit Indonesië, onderzocht de waarde van een nieuw kas die door onderzoekers van Wageningen UR Glastuinbouw ontworpen is voor tropisch laagland. Zij gebruikten daarvoor hun concept van de ‘adaptieve kas’, waarbij alle lokale omstandigheden meegenomen worden in het ontwerpproces.

    Wageningse onderzoekers ontwikkelden een type kas waarin het mogelijk moest zijn om binnen de kas nauwelijks hogere temperaturen dan buiten de kas te realiseren, zónder gebruik te maken van dure high-tech koelsystemen, die vaak ook nog eens veel energie verbruiken.”

    Voor de rest van het artikel: http://www.groentennieuws.nl/artikel/74307/Nieuwe-Wageningse-kas-geeft-in-de-tropen-hoge-opbrengsten

    In Suriname is men ook al bezig met groenteteelt in kassen. Helaas wordt zaken daar niet altijd professioneel en serieus aangepakt, maar er worden al positieve resultaten gemeld.

    @Ke, Met Chinezen binnenhalen moet men oppassen. De Chinezen kampen met een gebrek aan grond, grondstoffen en voedsel en een overschot aan mensen. Op allerlei manieren is men bezig, vooral in Afrika, maar ook elders om voet aan de grond te krijgen. Ook Suriname heeft de Chinezen binnengehaald. Ze leggen daar wegen aan, exploiteren hout, bouwen huizen en gaan landbouw bedrijven. Door geïmporteerde Chinezen, niet door Surinamers, en die Chinezen gaan niet meer terug naar China. Het is allemaal niet ten dienste van Suriname maar ten dienste van China. Men noemt dit wel het nieuwe kolonialisme.
    De tactiek van China is het inpakken van sleutelfiguren en het geven van cadeautjes. Mevrouw Wiels is benaderd door de Chinezen, niet andersom, dat zegt al genoeg.

    Chinezen hebben de neiging samen te klitten en alleen zaken te doen met het eigen volk. Het is een zeer gesloten gemeenschap. Daar schieten de gewone Curaçaoenaars dus niet veel mee op. Bovendien, als het om tropische landbouw gaat dan moet je in Wageningen zijn. De Chinezen komen zelf het ook daar leren. Wageningen is de wereldtop, dat weet iedereen.
    Als mevrouw Wiels in het Westland is geweest moet ze ook eens naar Wageningen gaan. Dan hoeft ze geen studiereis naar China te maken.

    In Suriname bestaat ook een plaats Wageningen, opgezet ten behoeve van de rijstteelt. Men heeft het nu wat verwaarloosd maar in het verleden is daar veel goed werk gedaan. Misschien kan er ook een Wageningen op Curaçao komen, voor de tuinbouw!

    @Wimpiri, De inzet van de Portugezen en de Chinezen was prijzenswaardig maar gieters en kerosineblikken sjouwen, zo gaat dat tegenwoordig niet meer. Het is geen wonder dat Curaçaoenaars daar geen zin in hebben. Tegenwoordig is alles automatisch, computergestuurd. Voeding wordt automatisch gemengd met de juiste grondstoffen in de bij de planten passende verhoudingen en met de juiste zuurgraad. Dat wordt exact aangepast aan de behoefte van het gewas automatisch gedoseerd. Ramen en schermen worden automatisch aangestuurd, tegenwoordig gekoppeld aan de verwachte weersomstandigheden. Insecten worden biologisch bestreden zonder gif. Het werk wat men heeft is planten en oogsten, de rest doet de computer. U heeft werkelijk geen idee van hoe geavanceerd het allemaal is. Nederland is in deze het voorbeeld voor de rest van de wereld. Ik las bijvoorbeeld dat Nederland de grootste exporteur ter wereld van tomaten is. Mexico is tweede, Spanje derde. Dat zegt toch wel wat als je het Nederlandse klimaat en de hoge lonen in gedachte houdt.

    In het Westland werken veel scholieren en verder ook veel buitenlanders zoals Polen. Ik stel mij voor dat het werk heel geschikt is voor vrouwen. Het is geen zwaar werk meer. Ook in de kassen in Kenia, in Afrika, verdienen veel vrouwen hun inkomen in de rozen- en sperziebonenteelt.

  14. @Wimpiri, jij bent een eeuwige pessimist.
    De overheid heeft in het verleden meer aandacht besteed aan projectontwikkelaars dan aan land en tuinbouwers. Projectontwikkelaars kregen gratis lappen vruchtbare grond en gingen daarna zogenaamd failliet, na 9 jaar. Tax holiday enzo.
    Had overheid die vruchtbare gronden maar aan mensen die geïnteresseerd in agricultuur zijn gegeven in plaats van aan deze zakkenvullers en hun betonbouw. Elke tuinbouwdeskundige weet dat aardbeien een ander soort klimaat nodig heeft. Bananen groeien ook niet in Holland. Jammer van de subsidie. Schoenmaker blijf bij je leest.

    @ Hans van den Broek, neem contact op met het Curacaohuis ze zoeken mensen zoals jou.
    Ken Curaçaoënaars die de mooiste gewassen verbouwen op het eiland. De smaak van deze producten zijn overheerlijk omdat ze zongerijpt zijn en vrij van chemicaliën.
    Men verbouwt alle soorten bananen/fruit en groenten tot mais, granen en zoete aardappelen, AGF etc.
    Vroeger verbouwden de mensen ook zelf hun gewassen en steeds meer mensen doen dit weer. De kwaliteit is excellent, klasse 1.

    Alles kan maar het moet wel door deskundigen begeleid worden en niet door leken, de zogenaamde wannabees.

  15. @Ke

    Foutje, er zit hier geen Chinese ambassade, wel binnenkort mevr. Chen Qiman de consul generaal. Een enorm verschil

  16. Nou is het natuurlijk een beetje lullig om iedere keer maar weer op vroeger terug te vallen. Maar het is daarom niet minder interessant om eens terug te denken aan de diverse Chinese groentetelers die zo rond het gebied Julianadorp hun nering hadden. De hele dag schouwden ze met twee tot gieters omgebouwde kerosineblikken aan een juk over hun schouders. De oogst vond dankbaar aftrek bij hoofdzakelijk de makambas, die in Julianadorp woonden. Later gingen ook de Portugezen, die hoofdzakelijk voor de SHELL werkten, zich in hun vrije tijd met deze tuinbouw bezig houden. Nu vandaag de dag zijn er nog nazaten op het eiland die via de inzet van hun voorouders/ouders zich een vooraanstaande plaats in onze maatschappij hebben bemachtigd. In Mei 1969 heeft ook de bezopen massa, aangevoerd door ene Papa Godett, deze hardwerkende mede eilandbewoners hard geraakt. En zelfs op de dag van vandaag noemen ze dat een opstand met eerbetoon aan die leiders daarvan, waaronder Godett en ene Anita en nog wat van dat ongeregeld.
    Ik heb mijn twijfels over een eventueel succes in deze branche omdat het arbeidsintensief is en de YdK dit werk diep in zijn hart (of is dit gemakshalve) trabau di katibo vind en dat is waar ze zich na, wat is het, 150 jaar, nog steeds mee bezig zijn achter zich te laten. Dus buitenlanders zullen het moeten doen en het nos mes por, gaat ook hier weer niet op.

  17. @ Hans van den Broek: de suggestie dat wat in het westland kan ook op Curaçao toepasbaar is, is wat te simpel voorgesteld. Als het in NL eens een keer 30 graden is, dan kun je nog een goed kasklimaat behouden, omdat het ‘s nachts voldoende afkoelt. Op Curaçao is het iedere dag zo’n 32 graden overdag en ‘s nachts “koelt het af” naar 26 graden. Voor een goed kasklimaat moet je dus continu koelen, en daardoor zijn alleen al de marginale kosten van kasteelt hoger dan de verkoopprijzen van de producten. Er is op Curaçao bij westpunt (met nederlandse subsidie) een kassencomplex gebouwd en dat kon binnen een jaar om de genoemde reden de deuren sluiten.

  18. @Hans van den Broek. mevrouw Wiels zal dit zeker doen.
    Ze heeft de Chinese ambassade zelfs naar Curaçao gehaald. De Chinezen waren al jaren hiermee bezig maar kregen geen hulp van de vorige regeringen.
    Dankzij mevr. Wiels is het balletje gaan rollen. Ze hadden haar benaderd op Curacaohuis en zij had ze in contact gebracht met anderen etc.

  19. Robert ik heb ooit een keer een rondleiding gehad op uw bedrijf. Ik was er erg van onder de indruk. Misschien kunt u mensen uit het gebied verder aansporen uw voorbeeld te volgen.
    Super.

  20. Boer Bandabou is een voorbeeld van een moedige ondernemer! Curaçao zou veel meer moeten doen voor de eigen voedselvoorziening.

    Veel groenten en zaken zoals tomaten, aubergine, paprika, pepers, boontjes en ook bloemen kunnen uitstekend door middel van hydrocultuur in kassen gekweekt worden.
    In het Nederlandse Westland groeit van alles perfect in kassen met een betonnen vloer. Men is in staat om ook bij temperaturen van dertig graden buiten een goed kasklimaat te handhaven, dus ook op Curaçao is het heel goed mogelijk om onafhankelijk van klimatologische omstandigheden eersteklas producten te kweken.
    De voordelen voor Curaçao zijn besparingen op deviezengebied, inkomsten door export, werkgelegenheid voor Curaçaoenaars. Bovendien draagt het bij aan de zelfstandigheid van Curaçao.

    Misschien dat mevrouw Wiels als ze naast het vergaderen in de rijks ministerraad tijd over heeft, eens kan gaan kijken in het Westland hoe het daar gaat. Het Westlandse kassengebied ligt tenslotte tegen Den Haag aan, dus ze zou op de fiets kunnen gaan.
    Voor de overige Curaçaoenaars in Nederland die ook geïnteresseerd zijn, de eerste zaterdag in april is open dag, “Kom in de Kas” genaamd. Iedereen is dan welkom.

    Nederlandse kwekers zijn de wereldtop. Maak daar gebruik van! Er zijn zeker jonge tuinders te vinden die een bedrijf op Curaçao willen starten en zo Curaçao kunnen leren hoe het moet. Nederlandse kwekers zitten tegenwoordig ook met grote rendabele bedrijven in Afrika en Polen, dus waarom niet op Curaçao?

  21. Leer de mensen om ook wat zelf te doen, in dit geval regenbakken bouwen om regenwater in op te slaan. De overheid kan het niet alleen.

    Moet de overheid soms overal water naartoe laten brengen terwijl je zelf water kan opslaan al is het maar in een regenton?
    Regenton onder de dakgoot plaatsen? Is dat iets? En ja de muggen vermijd je door de regenton af te sluiten met een zeil of iets anders. He he.