CURAÇAO – Het spellen van Papiamentstalige woorden zorgt regelmatig voor discussie: de één gebruikt een oudere spelling dan de ander en ook de Arubaanse schrijfwijze zorgt voor verwarring. Iedereen die de spelling toch onder de knie denkt te hebben, kan maandag deelnemen aan het Papiamentu Dictee.

De taalstrijd wordt georganiseerd door Fundashon pa Planifikashon di Idioma (FPI) samen met de Algemene Faculteit van de Universiteit van Curaçao, om meer aandacht te besteden aan de taal. Het dictee maakt deel uit van een aantal tradities in verband met de Internationale Dag van de Moedertaal die jaarlijks door Unesco wordt gevierd.

Spellen en verbeteren
Het dictee gaat maandagavond om 20.00 uur van start in de aula van de UNA. Na uitleg van de regels, wordt het dictee afgenomen. Hierna worden de moeilijkheden besproken en kunnen er woorden verbeterd worden. Een deskundige jury zal uiteindelijk de taalkundigste bekronen tot Kampioen op het gebied van schrijfwijze Papiamentu.

Registreren
Geïnteresseerden kunnen zich vanaf 19.00 uur registeren bij de UNA of van tevoren bij FPI via telefoonnummer 8961166 of e-mailadres fpi@fpi.an. De spelling tijdens het dictee is volgens de nieuwe spelling, gepubliceerd in Ortografia i Lista di Palabra Papiamentu. De spelling kan ook worden bekeken op de website van FPI.

27 reacties op “Skirbi of skribi?”

  1. Taino; @Leen, ik vind dat je een beetje te hoog grijpt. De bedoeling is natuurlijk niet dat Papiamentu(o) een taal wordt waar letterlijk alles meegedaan kan worden. Ik vind jouw voorbeeld waarlijk te hoog gegrepen.

    Volgens mij heb je het niet begrepen! Ik heb dit geschreven:……….De mensen die deze beslissing hebben genomen, hadden geen enkele wetenschappelijke visie voor het Papiaments. Maar sommigen willen nu wel een papiamenstalige Havo stichting…….

    Ik niet! ‘Hun’ moet je zeggen! Nu willen ze juist dat, hogere scholen stichten. Ik heb uitgelegd, dat, als je wil hogere scholen stichten(de Curacaoenaren), dan moet je het etymologisch plus model invoeren. Ik heb uitgelegd dat juist de Arubanen in principe de goede orthografie hebben ingevoerd. Dat de Arubanen hier in, een verstandige beslissing hebben genomen en de Curacaoenaren niet.

    b.t.w. Ik heb zelf die taal jarenlang bestudeerd! Maar ook andere talen en materies! Taino, lees ook de reactie van de andere mensen, als je tijd heb!

  2. @Leen, ik vind dat je een beetje te hoog grijpt. De bedoeling is natuurlijk niet dat Papiamentu(o) een taal wordt waar letterlijk alles meegedaan kan worden. Ik vind jouw voorbeeld waarlijk te hoog gegrepen. Om niet te zeggen zwaar overdreven. Waarom zouden er Astronomische , wiskundige en ik weet niet wat voor wetenschappelijke boeken in het papiamento geschreven moeten worden? Dat is volgens mij niet eens de bedoeling van de linguisten die over het papiamentu gaan. De bedoeling is gewoon de taal te beschermen en als instructietaal te gebruiken. Meer niet. Die mensen zijn ook niet zo gek of dom als jij denkt. De hogere studies zullen hoe dan ook in het Engels of Spaans/Nederlands gevolgt dienen te worden. Dat is zo duidelijk als wat. Men weet hier heus wel dat papiamentu gewoon een klein lokaal benedenwinds taaltje is. Het plan is niet om het tot een wereldtaal te verheffen.
    Ik geloof dat de Antillianen, en niet alleen het gekleurde deel, en zeker ook de Arubanen het Papiaments nooit zullen laten vallen. Dat hoort bij hun indentiteit. Dat laten de mensen niet snel los. Bovendien bestaat het papiaments al sinds begin 1700, toen al werd het door de Sefardische Joden en de slaven gesproken en verder ontwikkelt. Het ontwikkelt zich nog steeds. Weet je, het is wetenswaardig om de studies over papiaments een beetje te lezen.
    Even googelen en je vindt een schat aan info en documentatie over het papiaments. Heel interessant.

  3. Ik moet het weer gaan uitleggen. Sommige mensen heb het nog niet begrepen.

    Om te beslissen welke manier je het Papiaments gaat schrijven, etymologisch of fonetisch, moet je eerst goede kennis hebben van; Papiaments, maar ook andere talen zoals, engels, spaans, portugees, italiaans, frans, nederlands, duits, arabisch enz. Er komt erbij dat je ook goeie kennis moet hebben van wetenschappelijke vakken. Noem maar op; biologie, geologie, mechanica, fisica, matematiek, astronomie, thermodinamica, statica, geneeskunde, aerodinamica, economie, optica, hidraulica,etc…etc.

    De mensen die deze beslissing hebben genomen, hadden geen enkele wetenschappelijke visie voor het Papiaments. Maar sommigen willen nu wel een papiamenstalige Havo stichting.

    Voorbeeld; Als je een boek wil schrijven over astronomie met bijbehorende terminologien en formules, hoe zal je beginnen als het Papiaments fonetisch geschreven moet worden?

    een andere vb; Area di un circulo; A=2 x π x r, A ta Area na Aruba, op Curacao is het Aria? Dus op Curacao ziet het niet goed uit, het is verwarend, want in een normale taal is het Area. Cotangens hoe ga je die schrijven op Curacao, Kotangente met K en op Aruba Cotangente met C?

    Ik hoop dat jullie het begrepen hebben!

  4. @ Cur eye, je bent dus geen Antilliaan, Arubanen spreken PAPIAMENTO!! Iedereen weet dat. Het is toch niet zo moeilijk voor je om even te googlen? van 67 % van de Arubanen is de moedertaal en de gesproken thuistaal Papiamento. ongeveer 25 % is Engelstalig, dat zijn de meestal zwarte mensen die uit de bovenwinden en andere engelstalige eilandjes naar Aruba zijn geemigreerd wegens werk in de hotels en de raffinaderij, de rest is Spaanstalig. Vreemd dat je niet eens weet dat de moedertaal van Arubanen Papiamento is. Op Curacao praat 81 % Papiamento, 9% Nederlands en 6 procent Spaans, de rest spreekt Engels. Maar in het algemeen spreeken bijna alle Arubanen Papiamento, dat is immers de moedertaal van de Arubanen en ook de meest gesproken taal. Net als op Curacao.

  5. @Poppie. Jammer dat je hier gelijk weer een rasistisch tintje aan moet geven. ‘Domme Curacaoenaars’ is ongetwijfeld een fout begrip, laten we spreken over ‘ongeletterde Curacaoenaars’. Daar zijn er helaas nog teveel van. Taakje voor mevrouw Constantia… Het feit is dat het papiamento zich heeft ontwikkeld in de laatste eeuwen en duidelijk beinvloed is door meerdere ‘oude’ talen, gesproken wordt door mensen van verschillende afkomst, maar dat de taal op zich weinig ontwikkeld is. Vandaar dat veel mensen er op neer kijken. Het enige wat denk ik de ontwikkeling van het papiamento tegenhoudt is de halstarrigheid van de Bonairianen, Curacaoenaars en Arubeanen om gezamelijk de schouders en onder te steken om het papiaments een snellere ontwikkeling door te laten maken. In veel gebieden waar oude talen worden gesproken (Europa bijvoorbeeld) zijn veel verschillende dialekten, maar heeft ieder taalgebied 1 of meerdere instanties die zich bezighouden met hun taal en afspraken maken over het gebruik daarvan. Dat mist hier helaas.

  6. @Leen, misschien denk je dat die DOMME CURACAOENAARS die het fonetisch bla bla bla, allemaal zwarten en Kleurlingen zijn? Want dat bedoel je toch?
    Welnu, de mensen die door de eeuwen heen aan het Papiamentu gewerkt hebben waren zowel Joodse, blanke en zwarte/gekleurde Curacaoenaars. Jij zult wel een hele superintelligente man/vrouw zijn, he Leen? Waren die Joodse en blanke Papiamentistas ook zo dom als jij beweerd Leentje??? of bedoel je alleen maar die negers tussen hen?

  7. @Leen goed punt.

  8. Peter van Dungen, ik vind de discussie tussen etymologische spelling en phonetische spelling erg interesante. Meeste “oudere” mensen en vooral de taal deskundige die ik spreek zijn het met je eens. Mijn probleem is dat Papiamentu een relatief kleine “eigen” woordenschat heeft en daardoor zich veel leent voor barbarisme. Je krijgt dan woorden zoals: beisbal en eiskrim (ik ben te lui om accenten te tikken, sorry). Deze woorden, ondanks phonetisch goed gespelt zijn bijna ontcijverbaar als je ze niet hardop leest.
    Komt er nog bij dat verschillende zichzelf Papiamentu specialisten noemende mensen die bij de Papiamentstalige kranten werken en die *weigeren* om maar naar een cursus te komen alles phonetiseren en soms nog fout ook omdat ze het Engels verkeerd uitspreken..
    Shokosobel anyone? “shockabsorber”.
    Tuurlijk heeft Aruba te weinig text schrijvers, hoewel het eiland bijna even veel inwoners als Cur heeft, is een zeer groot deel niet Papiaments sprekend. (volgens mij)

    Anyway, de discussie wordt volgens mij allang niet meer gevoerd het is phonetisch en that’s it.. maar ik vind het toch boeiend en ook een onderdeel van de levende taal.

    @Boeiboeis, ik ben blij met de Marokanen daardoor staan we op nummer 2…
    Maar je kunt niet ontkennen dat er een te grote vertegenwoordiging is van onze mensen in de criminaliteit. Het wordt ook wel gezegd (en ik heb het deze December aan lijve ondervonden) dat die sinberguensas rond eind November naar Curacao komen en dan hebben wij een paar maanden te maken met wat “Antillengemeentes” het hele jaar door hebben. Het zijn maar een paar die *veeeel* criminaliteit brengen en NL weet zich geen raad, met deze mensen. Logische dat hun volk gefrustreerd wordt..

  9. Sorry voor de mensen van Fundashon pa Planifikashon di Idioma (FPI) en de Universiteit van Curaçao. Die weten ook niet veel van het Papiamentu. Op Curacao de enige die juiste visie heeft over het Papiamentu was Antoine Maduro.

  10. Het is te zien dat jullie weinig kennis hebben van het Papiamentu. Jullie schrijven maar wat!

    Over fonetische of etymologische manier van schrijven van het Papiamentu;het moet altijd zo’n negentig procent etymologisch zijn, aangevuld met wat fonetisch geschreven woorden. Waarom zo’n combinatie?Anders kun je het niet wetenschappelijk gebruiken!

    Die domme Curacaoenaren die dit fonetisch Papiamentu hebben geintroduceerd, hebben weinig kennis van wetenschap.
    Klein voorbeeld; het latijnse(arabische oorsprong) woord ‘COSINUS’, hoe ga je die schrijven op Curacao; KOSINUS? Een andere vb; c van constante! Gaat ‘konstant’ in het Papiamentu van Curacao, ‘k’ worden in plaats van c?

    En zo heb je honderden voorbeelden, waarom het Papiamentu in principe etymologisch geschreven moet worden.

  11. @Fred, bo ta gaja sin fin! stop di eksegera, mi tin 40 anja ta biba na Hulanda. Tur siman? Ta rabia mes bo tin riba bo mes hendenan. Pero esei no ta stranjami. Mi tambe sa wak e programa ei tur siman, tur grupo, especial morrokano nan ta esun nan ku mas ta den e programa ei. Stop di susha bo mes neshi. makamba pretu! Boso mes ta peor ku e Hulandes nan. Ta pesei nan no tin niun klase die respek pa boso.

  12. http://www.doorbraak.eu/gebladerte/11204f75.htm

    http://www.doorbraak.eu/gebladerte/11515f99.htm

    http://www.art1.nl/artikel/1220-Racisme_feiten_cijfers_en_de_publieke_opinie

  13. @negrita, ta stranjo kon abo ta sinta pretender ofer di antyanonan ku ta haci kosnan robes na
    ariba hulanda.

    Wel negrita, laga ami bisa bo un kos: mi tin bastante anja bibando na hulanda. Pratikamente tur siman tin un of mas antyano den nieuws aki na hulanda.

    Pa mi por informa bo bon, djis wak e tv-programma öpsporing verzoucht”.

    Djis un nieuws di siman pasa aki na Hulanda:…

    Aanvaller FC Dordrecht voorlopig vast

    FC Dordrecht spits Shayron Curiel verdacht van diefstal met geweld
    FC Dordrecht moet het enige tijd stellen zonder Shayron Curiel. De 20-jarige aanvaller zit sinds vorige week dinsdag in een politiecel, omdat hij verdacht wordt van diefstal met geweld in Rotterdam. Zijn hechtenis is onlangs met twee weken verlengd, meldt een woordvoerder van het Openbaar Ministerie.

    De op Curaçao geboren Nederlander zou samen met drie anderen begin januari een studentenhuis aan de Groene Hilledijk hebben overvallen. De bewoners moesten onder bedreiging van een mes hun waardevolle spullen en geld afstaan. Dordrecht berichtte vrijdag dat Curiel vastzit in afwachting van een strafzaak.

  14. @ Cur eye, De arubaan wilt juist overstappen op de fontisch taalgebruik van Curacao, omdat zei te weinig leermiddelen, romans, worodenboeken enz. hebben om uberhaupt uit de voeten mee te komen. Kijk bijvoorbeeld hoeveel kinderboeken in het fonetisch papiaments geschreven zijn versus de arubaanse etmologisch taalgebruik. Bovendien, stapt Nederland ook af van de etmologische benadering van de taal. Officieel mag je nu de kado, buro, architekt, konstrukteur enz.volgens de nieuwe spelling schrijven.

  15. E. Virginia, hmm diezelfde opmerking heb ik al eens een keer eerder gelezen maar onder een andere naam.. ghehe..

  16. @Negrita, bo tin rason. Pero ta pasobra “nan na Hulanda” ta trata nos hende un manera, esei kemen ku nos mester hasi mes un kos?
    Ami no tin niun problema pa defende nos kultura, nos idioma.. E (ta 1 so, djis pa bo sa) persona ku ta keda papia malu riba nos idioma.. e no ta diskuti riba e topiko mas ku mi mes… tantu bia m’a lastre kaba.. (husa google riba mi nik pa bo mira). Mes un persona ku ta buta “nos ta dushi hende” abou di tur topiko negativo.. (e no ta kompronde diverensia ku “ta dushi pa ta dushi hende”).. Anyway, pasa un dushi dia..

  17. @Peter van Dungen, Zoals jij je ook anders voordoet dan dat je werkelijk bent?

  18. @Cur eye, bo di; no trata un grupo di hende malu pasobra un par(?) di nan ta desgraciado.
    Mi no sa ku bo sa Cur eye, pero na Ulanda nan ta trata henter e grupo di “Antillianen” nan años kaba komo un grupo komun, djis paso un grupito ta trata nan mes malu na Ulanda. Kiebo di esei? Of ta sa bo no ta sa? Ki dia boso ta lanta bosonan boz pa defende nos idioma i nos cultura? Ki dia?
    Mi no ta trata e grupo mane nan ta trata nos hendenan na Ulanda. pensé.

  19. Lesando, mi pida… mi tin duda ku ami lo por gana un dikte 🙂 Ami ta kere ku lo sirbi Korsou pa abondona e “phonetic” spelling y adepta esun di Aruba…

  20. @negrita, dikon bo tin asina rabia riba Ulandesnan? Si un persona ta papia koi kens, of bo lo “lage herebe den su saus”, of lage sa kiko ta robes ku su argumentunan. Splike dikon, Papiamentu ta nos orguyo. Pero, pa deflecta e argumentu riba un topico, ku abo ta kere lo ofende ta e manera di debate tipico di Korsou ku mi ta hana swak.

    Djis pa bisabo, ku e mayoria di Hulandes, ku ami ta konose ta hende ku ta stima e isla aki, stima e alma di e isla ku e kultura. Ta hende ku ta yora, ora nan ta mira e destruktion kun nos ta hasi ku nos mondi, e porkeria ku nos ta tira riba kaya. Anto hecho ku ami si mester paga belasting, pero e persona ku lo serami ora mi no ta paga tin debe di 1.3M…

    No trata un grupo hende malu, pasobra un par di nan ta desgraciado.

  21. Zoals al bekend, zijn er een paar trollen hier op de website, die onder verschillende namen reageren. De heer/mevrouw E. Virginia is daar een van. Zijn voorbeeld over het woord manager heeft hij al diverse malen in het verleden oversgechreven onder verschillende namen. Niet de taal, maar deze heer/mevrouw zouden wij bij uitstek niet serieus moeten nemen.

  22. En waarom zou de Nederlandse taal serieus genomen moeten worden? Je woont op ons eiland, maar je haat ons, je haat onze cultuur, je haat onze taal, onze gewoontes, kortom, jij en de meesten makambas op ons eiland koesteren een intens diepe ziekelijke haat tegen de Curacaouse bevolking, De vraag is dan: wat doe jij nog op Curacao???? Wat doen de zogenaamde intelligente makambas nog op Curacao? Jullie zoeken echt hele grote problemen. Gaan jullie maar zo door en je zult meemaken wat jullie houding t.o.v. ons teweeg zal brengen!

    Verhuis dan maar lekker naar landen waar er Nederlands wordt gesproken, oeps, daar zijn er maar 2 van, in Europa. oja, ook nog een waar men krom Nederlands praat, Suriname. Vertrek dan naar Suriname meid! Ik ben trots op onze PapiamentU en trots op het Arubaanse PapiamentO. En wat wil jij daar aan doen? Je gaat binnenkort doodziek worden,. omdat het logisch is dat je niet tussen mensen kunt wonen waar je een verschrikkelijke haat tegen hebt. een ziekmakende haat, haat maakt je ziek Virginia.

  23. Een mens behept met enige intelligentie neemt een taal als het Papiamentu toch niet serieus?

    En doet zeker niet mee aan een dictee waarbij je ‘manager’ als ‘menedzjur’ moet schrijven.

  24. Leuk en toch wel leerzaam hoe een taal met amper duizend woorden al tot verwarring en discussie kan leiden. Hebben ze daar op Aruba met hun Arubaans papiaments nou ook zo n ‘problemen mee ?

  25. Het hangt ervan af waar je op Curacao woont. Bevorderlijk is het niet.

  26. akinan nos ta mirano ta existi e palabra ta aki nos ta mira

  27. SKIRBI , E MESTER TA.